Jan z Matty

Przeglądając mikrofilm duplikatu księgi urodzonych w 1834 r. w rzymskokatolickiej parafii w Praszce, odnalazłem metrykę urodzenia syna (prawdopodobnie pierworodnego) Walentego Stykały. Sam Walenty był synem Karola Stykały i Teresy Kościelnej. Jego żoną była Agata lub Elżbieta Kokot, córka Piotra a siostra m.in. Jakuba (męża Jadwigi Kalinowskiej, córki Łukasza) i Wawrzyńca (męża Marianny Lipczak, córki Antoniego). Walenty i Agata później mieli również syna Stanisława, który poślubił Wiktorię Lipczak, inną córkę Antoniego. Tyle koligacji z rodziną Stykałów.

św. Jan de Matha, pomnik na moście Karola w Pradze
św. Jan de Matha,
pomnik na moście Karola w Pradze
(źródło: Wikimedia)

Na tym etapie bardziej zaciekawiło mnie samo pochodzenie imienia, jakie nadano dziecku — „Jan z Matty”. Często się tak zdarzało, że nadając dziecku imię od świętego patrona, który w dniu narodzin lub chrztu miał wspomnienie (uroczystość, święto) liturgiczne, ksiądz dookreślał, o którego dokładnie świętego chodziło. Spośród popularnych świętych Janów mógł to być m.in. Jan Chrzciciel/Baptysta (24 czerwca), Jan Ewangelista/Apostoł , Jan Chryzostom (27 maja), Jan Nepomucen (16 maja), Jan z Dukli (10 lipca, 29 września). Wówczas taka osoba nie była np. Janem Stykałą, lecz Janem z Matty Stykałą. Jak widać, nadawano imiona również po świętych, którzy dziś są mniej znani (na ile „popularni” byli w przeszłości — trudno mi to ocenić).

Kim był Jan z Matty? Pisano go również: Jan z Maty lub Jan z Mathy, ewentualnie z łacińska: Jan de Matha. To święty Kościoła katolickiego, jego wspomnienie kiedyś przypadało na 8 lutego (por. Sylwan. Dziennik Nauk Leśnych i Łowieckich), współcześnie podobno na 17 grudnia (tak angielska Wikipedia). Żył na przełomie XII i XIII w. Jego kult zatwierdzono dopiero w XVII w. Święty ten wsławił się działalnością polegającą na wykupywaniu chrześcijańskich niewolników, ustanowieniem szkaplerza Trójcy Świętej i ustanowieniem (pod wpływem eremity św. Feliksa de Valois/Walezy) zakonu o tym samym wezwaniu (trynitarze). Mata (Matha) to podobno nazwisko katalońskiego rodu szlacheckiego ze strony jego ojca.

Kuryer dla Wszystkich nr 39/1915
Kuryer dla Wszystkich nr 39/1915
Żywoty Świętych Pańskich
ojca Prokopa kapucyna z 1875 r.,
8 lutego, str. 102 i następne
(kliknij na obrazkach, aby powiększyć):
Żywoty Świętych Pańskich str. 102
Żywoty Świętych Pańskich str. 103
Żywoty Świętych Pańskich str. 104

Zobacz też:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *