Szesnastu wspania艂ych prapradziadk贸w

Czytaj膮c bloga Donny Pointkouskiej, skusi艂em si臋, aby wzorem Randiego Seavera sporz膮dzi膰 list臋 16 prapradziadk贸w zawieraj膮c膮 imi臋, nazwisko, dat臋 i miejsce urodzin i 艣mierci oraz pochodzenie narodowe lub etniczne.聽 Ale po co? Celem 鈥瀦abawy鈥 s膮 nie tylko wyszukiwarki internetowe, ale r贸wnie偶 zwr贸cenie uwagi na osoby z nieco g艂臋bszej przesz艂o艣ci, o kt贸rych na co dzie艅 nikt z nas raczej nie my艣li. To tak偶e okazja do zastanowienia si臋 nad tym ile ju偶 wiem o w艂asnych przodkach. A wi臋c spr贸buj臋:

1. Ludwik R贸g

1. Ludwik R贸g (w mojej bazie danych MR1407, w systemie Ahnentafel m贸j przodek nr 16, binarnie 1111) 鈥 nie znam daty narodzin ani 艣mierci Ludwika, ale m贸j program podpowiada mi, 偶e prawdopodobnie urodzi艂 si臋 przed 1848 r., natomiast na pewno 偶y艂 jeszcze ok. 1883 r., cho膰 prawdopodobnie zmar艂 gdzie艣 pomi臋dzy 1900 i 1930 r. Nie mam dowodu na to gdzie si臋 urodzi艂 i mieszka艂, ale przyjmuj臋, 偶e podobnie jak jego dzieci mieszka艂 w Krz膮tce vel Krz膮dce, w贸wczas wiosce w powiecie kolbuszowskim w Galicji Zachodniej w Austro-W臋grzech, dzi艣 oczywi艣cie w Polsce w wojew贸dzkie podkarpackim. Formalnie nie dotar艂em jeszcze do jego zawodu w metrykaliach, ale niemal na pewno by艂 zwyk艂ym ch艂opem i rolnikiem (艂ac. agricola), by膰 mo偶e mia艂 troch臋 ziemi rolnej, gdy偶 鈥 je艣li dobrze pami臋tam 鈥 jego syn Wojciech przekaza艂 uroczysko 鈥濸niaki鈥 w Krz膮tce w spadku. Nie wiem, czy uczy艂 si臋 w jakiejkolwiek szkole, ale co najwy偶ej mog艂o chodzi膰 tutaj o kilkuletni膮, zapewne nie wi臋cej ni偶 4-letni膮, szko艂臋 powszechn膮 (odpowiednik dzisiejszych 鈥瀙odstaw贸wek鈥). St膮d nie wiem te偶, czy umia艂 czyta膰 i pisa膰. Niew膮tpliwie by艂 ochrzczonym katolikiem, gdy偶 my艣l臋, 偶e inna wiara by艂aby odnotowana nawet w metryce jego wnuk贸w. Narodowo艣膰: zapewne polska. Jeszcze do niedawna zna艂em tylko jedno dziecko Ludwika (mojego pradziadka Wojciecha, kt贸ry przeni贸s艂 si臋 do nieodleg艂ej D臋by), ale niedawno potomstwo 鈥瀝ozros艂o鈥 si臋 co najmniej o kolejne 4 osoby (J贸zef, Karol, Franciszek i Emilia, wszyscy z Krz膮tki). Znam te偶 imiona jego rodzic贸w, kt贸rymi byli Jan R贸g oraz Maria Wydro, moi praprapradziadkowie. Niestety nic mi nie wiadomo o jego rodze艅stwie, kt贸re zapewne mia艂. Wreszcie, kiedy艣 nie by艂em pewien, czy na pewnym zdj臋ciu jest m贸j prapradziadek Ludwik. Dzi艣 z pewn膮 doz膮 ostro偶no艣ci mog臋 stawia膰 tez臋, 偶e to rzeczywi艣cie powinien by膰 Ludwik:

prawdopodobnie Ludwik R贸g (zdj臋cie MR0388)
prawdopodobnie Ludwik R贸g (zdj臋cie MR0388)

2. Karolina Siekierska

2. Karolina Siekierska, 偶ona Ludwika, a wi臋c po m臋偶u R贸g (MR1408, Ahnentafel 17/1110) 鈥 zn贸w nie znam dat z Jej 偶ycia, a sugerowane s膮 takie same, jak dla Ludwika (urodzona przed 1848, 偶y艂a jeszcze w 1883 r.). Mieszka艂a zapewne z m臋偶em w Krz膮d(t)ce. Z zawodu musia艂a by膰 zapewne kim艣, kogo dzi艣 okre艣liliby艣my gospodyni膮 domow膮, a w贸wczas by膰 mo偶e po prostu 偶on膮 rolnika (艂ac. uxor agricoli). Niew膮tpliwie inaczej ni偶 dzi艣 wygl膮da艂 podzia艂 r贸l spo艂ecznych mi臋dzy kobietami i m臋偶czyznami. Odno艣nie wykszta艂cenia, umiej臋tno艣ci czytania i pisania, wyznania religijnego, narodowo艣ci czy dzieci 鈥 patrz wi臋c wy偶ej na m臋偶a. Jej rodzicami byli Tomasz Siekierski (po kt贸rym mia艂 gdzie艣 zosta膰 艣lad, 偶e to 鈥濻iekierski z Krz膮tki鈥) oraz Maria Padowicz, a rodze艅stwa nie znam. To ostatnie nazwisko dla mnie osobi艣cie nie brzmi zbyt polsko, ale moje dawne w膮t艂e pos膮dzenia o wschodniogalicyjskie korzenie nie musz膮 by膰 w najmniejszym stopniu uprawnione. Niestety, nie dysponuj臋 zdj臋ciem praprababci Karoliny.

3. Jan Wilk

3. Jan Wilk (MR1413, Ahnentafel 18/1101) 鈥 nieznane s膮 mi daty z jego 偶ycia, ale wed艂ug programu genealogicznego urodzi艂 si臋 prawdopodobnie przed 1871 r., a 偶y艂 co najmniej do okolic roku 1903 r. Jedna z jego wnuczek pami臋ta swojego dziadka Macieja, kt贸ry bardzo p艂aka艂 nad grobem zmar艂ej 偶ony; je艣li Maciej mia艂by okaza膰 si臋 Janem (a mo偶e jego ojcem Marcinem?), to powinien jeszcze 偶y膰 w latach 1930. Na razie to niestety tylko hipoteza do sprawdzenia. Mieszka艂 zapewne tak jak jego dzieci w D臋bie, tj. obecnie Nowej D臋bie (dawniej wie艣, obecnie miasto gminne blisko dawnej siedziby parafii w Majdanie Kr贸lewskim, w okolicach Tarnobrzegu). Z metryk wnucz膮t wiemy, 偶e by艂 鈥 poniek膮d zwyk艂ym 鈥 ch艂opem/rolnikiem (Parochia Majdan, Liber Natorum pro Demba 26/1895, 27/1897). Nic nie wiem o jego wykszta艂ceniu czy (an)alfabetyzmie, ale chyba wszystkie dzieci by艂y pi艣mienne. Opr贸cz c贸rki Marii po m臋偶u R贸g, mojej prababci, w Polsce pozostali jeszcze tylko jedna c贸rka Aniela po m臋偶u Radek i syn Wojciech Wilk. Cho膰 wszyscy mieli polskie korzenie, znakomita wi臋kszo艣膰 mniej wi臋cej sto lat temu wyemigrowa艂a za chlebem (z powodu ci臋偶kiej sytuacji spo艂ecznej, tzw. bieda lub n臋dza galicyjska) do Stan贸w Zjednoczonych Ameryki, gdzie osiad艂a na Wschodnim Wybrze偶u, g艂贸wnie w stanach New Jersey i New York (Caroline聽Doviak, Catherine Dziewiatek, Michael聽Wilk, Frances聽Ludzia i Andrew聽Wilk). Jeden syn Marek wyemigrowa艂 do Francji. W膮tek emigracyjny zostawi臋 na osobn膮 opowie艣膰 innym razem ;-) Imi臋 ojca Jana, Marcina Wilka 鈥濼etki鈥, zna艂em ju偶 od 1996 r. Matk臋 Jana z imienia pozna艂em dopiero w listopadzie 2008 r. By艂a ni膮 Tekla Tomczyk, c贸rka Micha艂a (a mo偶e Wawrzy艅ca? a mo偶e nie Tekla, lecz Joanna?). Z majda艅skich metryk ostatniej dekady XIX w. dowiedzia艂em si臋, 偶e Jan mia艂 na pewno braci Jakuba, Andrzeja i Wojciecha. Wreszcie, dzi臋ki ameryka艅skiej rodzinie, lecz za po艣rednictwem cioci Ogiby, wiemy jak wygl膮da艂 Jan i jego 偶ona Agnieszka:

Jan i Agnieszka Wilkowie (zdj臋cie MR2534)

Jan i Agnieszka Wilkowie (zdj臋cie MR2534)

Jan Wilk (zdj臋cie MR2534)

Jan Wilk (zdj臋cie MR2534)

4. Agnieszka Wilk

4. Agnieszka Wilk (MR1414, Ahnentafel 19/1100) 鈥 z domu po ojcu r贸wnie偶 wynios艂a nazwisko Wilk, cho膰 by艂a z Misik贸w, tj. innych Wilk贸w ni偶 jej m膮偶 Jan. Zn贸w cierpi臋 na brak informacji o kolejnej mojej 偶e艅skiej antenatce. By艂a c贸rk膮 J贸zefa Wilka i Marii, c贸rki Wawrzy艅ca Flisa. Niew膮tpliwie mia艂a siostr臋 Ann臋, kt贸ra wysz艂a za brata jej m臋偶a, wspomnianego ju偶 Andrzeja.

Agnieszka Wilk (zdj臋cie MR2534)

Agnieszka Wilk (zdj臋cie MR2534)

5. Jan Wilk

5. Jan Wilk (MR1416, Ahnentafel 20/1011) 鈥 ju偶 widz臋, 偶e nie znam dat narodzin i 艣mierci wi臋kszo艣ci z moich prapradziadk贸w, r贸wnie偶 i tego Jana, cho膰 jego wnuczek pami臋ta, 偶e zmar艂 (wkr贸tce?) po drugiej wojnie 艣wiatowej. Poniewa偶 odnalaz艂em metryki chrztu jego syn贸w J贸zefa, Franciszka i Antoniego, mog臋 z pewno艣ci膮 napisa膰, 偶e Jan mieszka艂 w D臋bie w domu o 贸wczesnym numerze 133. Musz臋 zaznaczy膰, nie by艂 tym samym Janem co ojciec prababci Marii R贸g (powy偶ej numer 3). Pr贸cz 偶on r贸偶nili ich r贸wnie偶 ojcowie, o ile pierwszy by艂 synem Marcina, to ojczysty dziadek mojej babci by艂 艣lubnym (jak dot膮d ze strony mojego ojca nie mam informacji o nie艣lubnym przodku) synem Jakuba i Agnieszki Rodze艅, kt贸ra by艂a z kolei c贸rk膮 Miko艂aja Rodzenia. By艂 rolnikiem. Mia艂 dwie 偶ony, a pierwsz膮 z nich bynajmniej nie by艂a moja praprababcia, lecz Franciszka Gurdak, kt贸ra jak mog臋 si臋 tylko domy艣la膰 zmar艂a przy porodzie kolejnego dziecka, zostawiaj膮c go samego z co najmniej jednym synem Wojciechem. Daty pierwszego ani kolejnego o偶enku nie znam (drugi musia艂 mie膰 miejsce pomi臋dzy 1882 i 1888 r.), ale w贸wczas wdowiec na wsi z ma艂ym dzieckiem (a mo偶e i dzie膰mi, cho膰 o nich nie wiem) musia艂 rych艂o szuka膰 kobiety, kt贸ra przynajmniej zaj臋艂aby si臋 dzie膰mi, domem i gospodarstwem pod jego nieobecno艣膰. Tak膮 podpor臋 znalaz艂 w mojej kolejnej wst臋pnej Marii Kope膰, o kt贸rej zaraz. Jednego syna z pierwszej 偶ony (Wojciecha) ju偶 wymieni艂em, p贸藕niej by艂a jeszcze czw贸rka z drug膮 (Antonina po m臋偶u Pyryt oraz J贸zef, Franciszek i m贸j pradziadek Antoni聽Wilk). Wojciech i Franciszek wyemigrowali do USA z tych samych przyczyn, co wcze艣niej wymienione rodze艅stwo Wilk贸w. M贸j pradziadek Antoni wyjecha艂 do Francji w bli偶ej nie potwierdzonych okoliczno艣ciach i celach. Dzi臋ki wujkowi Pyrytowi dysponuj臋 nawet zdj臋ciem Jana i jego drugiej 偶ony Marii:

Maria i Jan Wilkowie z dzie膰mi: J贸zefem, Antonin膮 i Antonim (zdj臋cie MR0407)

Maria i Jan Wilkowie z dzie膰mi: J贸zefem, Antonin膮 i Antonim (zdj臋cie MR0407)

Jan Wilk (zdj臋cie MR0407)

Jan Wilk (zdj臋cie MR0407)

6. Maria Kope膰

6. Maria (Marianna) Kope膰 (MR1417, Ahnentafel 21/1010) 鈥 urodzi艂a si臋 17 pa藕dziernika 1854 r. w Hucie Komorowskiej (kolejnej wiosce niedaleko Majdanu Kr贸lewskiego czy Nowej D臋by), a zmar艂a nie wi臋cej ni偶 dwa lata przed drug膮 wojn膮 艣wiatow膮 w D臋bie. Nie wiem dlaczego przemie艣ci艂a si臋 do D臋by, czy to za m臋偶em, czy zarobkowo, a dopiero tam pozna艂a m臋偶a. Niew膮tpliwie tam z nim mieszkaj膮c urodzi艂a mu czw贸rk臋 wymienionych ju偶 dzieci, opiekuj膮c si臋 pasierbem Wojciechem. Dla mnie osobi艣cie to jednocze艣nie wrota do pot臋偶nej rodziny Kopci贸w, licznej tak w Polsce jak w Stanach Zjednoczonych Ameryki, a to poprzez jej siostrze艅c贸w: Mary聽Syput臋, Petera Zulkowskiego, Henriett臋 Plaz臋 i Josepha Ziolkowskiego. To r贸wnie偶 temat na osobny w膮tek, kt贸ry by膰 mo偶e porusz臋 innym razem. O ile w przypadku innych moich prapradziadk贸w najcz臋艣ciej znam tylko imiona ich rodzic贸w (moich praprapradziadk贸w), czasem tylko samego dziadka, to w przypadku Marii dzi臋ki cioci Paszkowskiej znam nie tylko rodze艅stwo i rodzic贸w, ale i wszystkich jej dziadk贸w i to z niekt贸rymi datami: ojcem by艂 Tomasz聽Kope膰 (1819 鈥 7.07.1897) syn Miko艂aja (?鈥?) i Heleny Wojnas (1790鈥21.01.1869), za艣 matk膮 Maria聽Trela (1824鈥25.12.1899) c贸rka Kacpra (?鈥?) i Anastazji Chmielowiec (?鈥?). Wszyscy zmarli w Hucie Komorowskiej i niemal na pewno tam mieszkali przez wi臋ksz膮 cz臋艣膰 swojego 偶ycia.

Maria Kope膰 po m臋偶u Wilk (zdj臋cie MR0407)

Maria Kope膰 po m臋偶u Wilk (zdj臋cie MR0407)

7. Jakub Pyryt

7. Jakub (Jak贸b) Pyryt (MR1418, Ahnentafel 22/1001) 鈥 urodzi艂 si臋 27 lipca 1858 r. w D臋bie, a zmar艂 7 stycznia 1936 r贸wnie偶 w D臋bie, kt贸rej ca艂kiem prawdopodobne, 偶e nigdy na d艂u偶ej i dalej nie opu艣ci艂. W rodzinie mojego ojca to jedyny m贸j prapradziadek, dla kt贸rego od dawna znam聽zar贸wno dat臋 urodzin, jak i 艣mierci. Od jakiego艣 czasu zna艂em imi臋 jego ojca Kazimierza, ale dopiero od niedawna wiem, 偶e jego matk膮 by艂a聽Maria, c贸rka聽Piotra Tomczyka. Rodziny Pyryt贸w (niniejszy pkt 7) i Wilk贸w (pkt 5) s膮 po艂膮czone nie tylko przez Antoniego i Franciszk臋 (dzieci odpowiednio Jana Wilka i Jakuba Pyryta), ale r贸wnie偶 przez rodze艅stwo Antoniego: J贸zefa Wilka, kt贸ry po艣lubi艂 Aniel臋 Pyryt, oraz聽Antonin臋 Wilk, kt贸r膮 po艣lubi艂聽Jan Pyryt; Aniela i Jan oboje byli dzie膰mi brata Jakuba Pyryta, Franciszka, kt贸rego obie 偶ony r贸wnie偶 nosi艂y po ojcach nazwisko Wilk. Rodzina Jakuba stosunkowo jest dla mnie najmniej rozbudowana, by膰 mo偶e r贸wnie偶 dlatego, 偶e spo艣r贸d jego dzieci tylko jedna c贸rka (moja prababcia) mia艂a jedno dziecko, reszta zmar艂a bezpotomnie lub 艣lad po nich zagin膮艂. Jeden z syn贸w (Adam) by艂 je艅cem wojennym i nadal nie wiem, czy prze偶y艂 drug膮 wojn臋 艣wiatow膮, a zosta艂y po nim dwa odr臋czne listy, pisane do mojej prababki Franciszki. Nie wiem, czy umia艂by je przeczyta膰 jego ojciec Jakub ani czy uko艅czy艂 on szko艂臋 powszechn膮, ale niew膮tpliwie w latach dwudziestych i trzydziestych,聽dokonuj膮c obrotu ziemi膮 roln膮, kt贸r膮 uprawia艂, podpisywa艂 si臋 w艂asnor臋cznym podpisem jako Jak贸b Pyryt (tak w贸wczas pisano to imi臋), kt贸rego prawdopodobnie wz贸r utrwali艂 sobie na odwrocie umowy ubezpieczeniowej i nauczy艂 przepisa膰 litera po literze…聽Na pewno to ten prapradziadek wpoi艂 swoim potomkom dba艂o艣膰 o dokumenty i sprawy urz臋dowe, czego 艣lad pozosta艂 w aktach notarialnych kupna i darowizny ziemi.

W艂asnor臋czny podpis Jak贸ba Pyryta

W艂asnor臋czny podpis Jak贸ba Pyryta

By膰 mo偶e kaligrafowania pr贸bowa艂 si臋 nauczy膰 od dzieci, a mo偶e zapami臋ta艂 t臋 trudn膮 sztuk臋 ze szko艂y powszechnej. Niew膮tpliwie pokolenie moich ch艂opskich prapradziadk贸w by艂o ostatnim, kt贸re nie pos艂ugiwa艂o si臋 pismem na codzie艅. To r贸wnie偶 ostatnie pokolenie moich przodk贸w, kt贸re da艂o si臋 sfotografowa膰 co najwy偶ej raz, mo偶e dwa, w 偶yciu (kilkadziesi膮t lat p贸藕niej fotograf towarzyszy艂 nam niemal dos艂ownie od kolebki a偶 po gr贸b). Nie znam zdj臋cia Jakuba, ale w rodzinnym archiwum jest jedno takie zdj臋cie nieznanej mi rodziny, kt贸re z uwagi na 艣lad po pinezce, kt贸r膮 by艂o przypi臋te do 艣ciany, prawdopodobnie przedstawia moich przodk贸w. By膰 mo偶e jest na nim r贸wnie偶 Jakub?

Nieznana rodzina, by膰 mo偶e Jak贸b Pyryt z rodzicami? (zdj臋cie MR0397)

Nieznana rodzina, by膰 mo偶e Jak贸b Pyryt z rodzicami? (zdj臋cie MR0397)

8. Jadwiga Kozd臋ba

8. Jadwiga Kozd臋ba (MR1419, Ahnentafel 23/1000) 鈥 ostatnia 鈥瀙o mieczu鈥 z grona wspania艂ej szesnastki prapradziadk贸w. Zn贸w niewiele o niej wiem, cho膰 owdowi艂a m臋偶a umieraj膮c聽przed 1936. Mieszka艂a w D臋bie, cho膰 cz臋艣膰 jej rodze艅stwa mieszka艂a w Krz膮tce. By艂a c贸rk膮聽Walentego聽Kozd臋by oraz聽Marii c贸rki聽Marka聽Tomczyka. Je艣li si臋 nie myl臋, praprapra(3)dziadek Walenty 偶y艂 w latach 1827-1898 (MR3923 str. 52, Liber Mortuorum pro Demba 7/1898), za艣 聽jego 偶ona Maria w latach 1825-1896 (MR3923 str. 84, Liber Mortuorum pro Demba 12/1896).

9. Micha艂 Kalinowski

9. Micha艂 Kalinowski (MR1003, Ahnentafel, 24/0111) 鈥 pierwszy 鈥瀙o k膮dzieli鈥 prapradziadek jest chyba najs艂abiej opracowan膮 cz臋艣ci膮 mojego wywodu przodk贸w. Nie znam 偶adnych dat z jego 偶ycia, tak na prawd臋 nie wiem nawet, czy tak jak jego syn Ludwik, mieszka艂 w Strojcu (nieopodal Praszki, obecnie wojew贸dztwo opolskie), czy te偶 mo偶e na Litwie. Jak niesie rodzinna legenda, niczym na razie nie potwierdzona, jeden z przodk贸w Kalinowskich mia艂 by膰 drobnym za艣ciankowym szlachcicem na Litwie, pokocha艂 jednak ch艂opk臋, z kt贸r膮 chcia艂 si臋 o偶eni膰. Nie zgodzi艂a si臋 na to jego rodzina, wi臋c porzucili obecne ziemie litewskie i przybyli do Polski. Czy rzeczywi艣cie tak by艂o, by膰 mo偶e kiedy艣 uda mi si臋 to sprawdzi膰? Na razie znam na pewno tylko jednego syna, a o reszcie cztech mam r贸偶ne informacje, od zapiewaj艂y po dzieci nieznanego brata. By膰 mo偶e Adam z pobliskich 艁az te偶 nale偶a艂 do tej rodziny?

10. Petronela Kokot

10. Petronela Kokot (MR1004, Ahnentafel, 25/0110) 鈥 zn贸w cierpi臋 na niedosyt informacji. Trzeba to naprawi膰! Tylko program podpowiada mi, 偶e rodzice Ludwika Kalinowskiego, a wi臋c Micha艂 i Petronela, prawdopodobnie urodzili si臋 przed 1854 r., a na pewno 偶yli jeszcze w okolicach 1869 r.

11. Piotr Bary艂a

11. Piotr Bary艂a (MR1001, Ahnentafel 26/0101) 鈥 gdy zacz膮艂em numerowa膰 osoby do elektronicznego drzewa genealogicznego, zacz膮艂em w艂a艣nie od Niego oraz rodziny Bary艂贸w, poniek膮d podtrzymuj膮c tradycj臋 Famille Baryla par degr茅s 1976 sporz膮dzonego przez 艣p. wujka o tym samej godno艣ci, cho膰 po francusku (Pierre Baryla). Mieszka艂 w Strojcu, cho膰 nie znam 偶adnych dat z jego 偶ycia. I w艂a艣ciwie nic wi臋cej nie wiem, poza tym, 偶e jego gr贸b znajdowa艂 si臋 jeszcze w latach sze艣膰dziesi膮tych na cmentarzu parafialnym w Praszce, z ty艂u z prawej strony (gdzie艣 za tym grobem), zaro艣ni臋ty chwastami czy krzakami. P贸藕niej niestety zosta艂 zlikwidowany. Nawet nie wiem kim by艂 Piotr, czym si臋 zajmowa艂. Zapewne mia艂 w艂asne gospodarstwo rolne. Po 1896 r. mia艂 z zi臋ciem Janem J臋drzejaczykiem wybudowa膰 jemu i c贸rce dom.

12. Franciszka Lipczak

12. Franciszka Lipczak (MR1002, Ahnentafel 27/0100) 鈥 s艂ab膮 wiedz臋 o praprababce tymczasowo zamaskuj臋 informacj膮, 偶e urodzi艂a si臋 prawdopodobnie przed 1852 r., natomiast na pewno 偶y艂a jeszcze ok. 1920 r.聽 Do偶y艂a wi臋c Niepodleg艂ej Polski, o kt贸r膮 walczy艂 za granic膮 Jej syn Franciszek, znany p贸藕niej jako Fra莽ois Baryla, gdy偶 wyemigrowa艂 do Francji i tam za艂o偶y艂 rodzin臋. Wspomniany Franciszek by艂 jedynym synem, m艂odsz膮 od niego by艂a jedynie Maria (鈥瀞tara panna鈥)

鈥淕rand m猫re Fran莽oise en 1920鈥 (MR4475) en 鈥淟a vie de mon p猫re鈥 Fran莽ois Baryla (MR4474)

鈥淕rand m猫re Fran莽oise en 1920鈥 (MR4475) en 鈥淟a vie de mon p猫re鈥 Fran莽ois Baryla (MR4474)

Dysponuj臋 r贸wnie偶 skanem zdj臋cia, na kt贸rym ma by膰 c贸rka Franciszki 鈥 Maria. Mam jednak nieodparte wra偶enie, 偶e na zdj臋ciu jest jednak sama Franciszka w 偶a艂obie (jako wdowa po m臋偶u?). Na odwrocie zdj臋cia jest niemiecka piecz膮tka niemieckiego fotografa wskazuj膮ca na czasy drugiej wojny 艣wiatowej. Nie wiem, czy Franciszka jeszcze wtedy 偶y艂a. Maria mia艂a wtedy 49 do 54 lat… Na razie jest to hipoteza.

Maria Bary艂a, ale by膰 mo偶e jej matka Franciszka jako wdowa po Piotrze Baryle? (MR1981, dawniej MR0625)

Maria Bary艂a, ale by膰 mo偶e jej matka Franciszka w 偶a艂obie jako wdowa po Piotrze Baryle? (MR1981, dawniej MR0625)

13. Antoni Rodak

13. Antoni Rodak (MR1352, Ahnentafel 28/0011) 鈥 urodzi艂 si臋 w 1864 lub 1866 r. w Popowicach, wiosce ko艂o Wielunia. Zmar艂 2 lutego 1919 r. (formalnie nie wiem gdzie, ale zgon zarejestrowano w ksi臋dze metrykalnej przej臋tej przez obecny USC w Wieluniu). By艂 nie艣lubnym synem Tekli Rodak, a jego ojciec metrykalnie by艂 nieznany, co potwierdza p贸藕niejszy akt notarialny u wujka Paw艂owskiego. Syn Jan urodzi艂 mu si臋 jeszcze w O偶arowie, ale p贸藕niej przeprowadzi艂 si臋 do Wielunia. Tam zapewne mieszka艂 z matk膮, co nasuwa naturalne podejrzenia, 偶e nie艣lubny ojciec Antoniego pochodzi艂 z dworu. Nie mam pewnych informacji o tym czym zajmowa艂 si臋 Antoni. By膰 mo偶e popularnym w贸wczas przemytem mi臋dzy zaborami (na pobliskiej Pro艣nie znajdowa艂a si臋 granica rosyjsko-pruska)? Dotychczas nic nie pisa艂em o grobach, cmentarzach i miejscach poch贸wku, gdy偶 najzwyczajniej w 艣wiecie groby wcze艣niej wymienionych moich prapradziadk贸w nie zachowa艂y si臋. Wi臋kszo艣膰 pochodzi艂a ze wsi, na cmentarzach parafialnych chowano w grobach ziemnych, kt贸rych miejsca po dw贸ch a mo偶e trzech pokoleniach (40-60 lat) podlega艂y ponownemu grzebaniu. Inaczej jednak w ostatniej cz臋艣ci mojej rodziny, gdzie 鈥 Bogu dzi臋ki 鈥 zachowa艂y si臋 wszystkie groby czterech kolejnych prapradziadk贸w, w tym Antoniego z 偶on膮 Barbar膮 i 8-letni膮 c贸rk膮 Helen膮.

14. Barbara Cha艂upczy艅ska

14. Barbara Cha艂upczy艅ska (MR1353, Ahnentafel 29/0010) 鈥 urodzi艂a si臋 24 listopada 1870 r. w Popowicach, a zmar艂a 25 stycznia 1957 r. w Wieluniu. Pierwszemu m臋偶owi Antoniego urodzi艂a co najmniej pi膮tk臋 dzieci (syn贸w Jana i Stanis艂awa, c贸rki Mari臋 Krajewsk膮 i J贸zef臋 Weber oraz zmar艂膮 c贸rk臋 Helen臋). Po 艣mierci Antoniego drugiego m臋偶a P臋dziwiatra w艂a艣ciwie nie by艂o, gdy偶 nieskonsumowane ma艂偶e艅stwo po dw贸ch tygodniach uniewa偶niono. Barbar臋 pochowano w habicie przepasanym sznurem, nale偶a艂a podobno do Trzeciego Zakonu Franciszka艅skiego. Dla rodze艅stwa mojej Mamy by艂a to jedyna osoba spo艣r贸d ich pradziadk贸w (w tym prabab膰), kt贸r膮 znali. By艂a c贸rk膮 B艂a偶eja i Katarzyny Cha艂upczy艅skich.

Barbara Rodak z domu Cha艂upczy艅ska (MR4303)

Barbara Rodak z domu Cha艂upczy艅ska (MR4303)

15. Ludwik Zap艂otny

15. Ludwik Zap艂otny (MR1355, Ahnentafel 30/0001) 鈥 urodzi艂 si臋 w 1863 r. i bynajmniej wcale NIE musia艂 umrze膰 w 1918 r. jak dotychczas przyjmowa艂em (chyba ze starego nagrobka). W akcie 艣lubu c贸rki Ludwiki zosta艂 oznaczony jako zmar艂y, wi臋c musia艂 umrze膰 jeszcze przed 1913 r. Mog臋 si臋 domy艣la膰, 偶e mieszka艂 w Wieluniu, ale nie wiem, sk膮d pochodzi艂 ani czym si臋 zajmowa艂.

16. Florentyna Marcinkowska

16. Florentyna Marcinkowska (MR1356, Ahnentafel 31/0000) 鈥 urodzi艂a si臋 22 pa藕dziernika 1866 r. w Niedzielsku, wiosce od ko艅ca lat 1980.聽 wchodz膮cej w sk艂ad Wielunia. Zmar艂a 2 lipca 1941 r. w Wieluniu (formalnie w贸wczas pod okupacyjn膮 nazw膮 鈥濿elungen鈥), gdzie te偶 mieszka艂a. Wiem tylko, 偶e by艂a c贸rk膮 Hieronima Marcinkowskiego i Katarzyny Kendzi. Z m臋偶em, pr贸cz mojej prababki Ludwiki Rodak, mia艂a jeszcze dw贸ch syn贸w Jana i Antoniego Zap艂otnych oraz c贸rk臋 Mariann臋 艁uczak.

Kim s膮 dla Ciebie Twoi prapradziadkowie?

CBOS bada艂 dzieje rodziny w naszej pami臋ci w 2000 r. (PDF). Cho膰 min臋艂o du偶o czasu, zapewne nadal niemal 2/3 Polak贸w nie wie prawie nic o swoich pradziadkach (por. str. 12梅13). Ale zabawa Donny i Randiego nie dotyczy艂a pradziadk贸w, czyli rodzic贸w moich dziadk贸w, lecz jedno pokolenie wstecz, wy偶ej, a wi臋c moich prapradziadk贸w 鈥 dziadk贸w moich dziadk贸w. To znacznie wi臋cej powy偶ej dopuszczalnych oczekiwa艅 wobec typowego cz艂owieka, kt贸ry nie interesuje si臋 histori膮 w艂asnej rodziny. Jednak偶e genealodzy zazwyczaj mog膮 w 艣rodku nocy wyrecytowa膰 sw贸j wyw贸d przodk贸w kilka pokole艅 wstecz. Nie ukrywam, 偶e jest w tym troszk臋 prawdy… :-)

Jak powiedzia艂a mi niedawno Agnieszka (kole偶anka z pracy), komentuj膮c moich najbli偶szych wsp贸lnych przodk贸w (prapradziadk贸w w艂a艣nie) z ameryka艅sk膮 kuzynk膮, kt贸ra niedawno zwiedza艂a Polsk臋:

鈥濸raprababcia? A co to za rodzina?! Nawet jej nie zna艂am, nic jej nie zawdzi臋czam. Nie, to 偶adna rodzina dla mnie!鈥

Czy nie jest przypadkiem dok艂adnie odwrotnie? Przecie偶 to dzi臋ki nim zawdzi臋czamy nie tylko geny, a wi臋c i wygl膮d, lecz r贸wnie偶 nazwisko, narodowo艣膰, wyznanie, miejsce zamieszkania czy histori臋. Od prapradziadk贸w dziel膮 nas co prawda trzy pokolenia (rodzic贸w, dziadk贸w i pradziadk贸w), ale przez to sami prapradziadkowie 偶yli statystycznie jakie艣 160 do 50 lat przed nami samymi. W przypadku wsp贸艂cze艣nie 偶yj膮cych, w tym czasie Polska pod zaborami prze偶y艂a m.in. co najmniej jedno powstanie narodowe (1863), a w ko艅cu odzyska艂a niepodleg艂o艣膰. W tym czasie mia艂y miejsce dwie wojny 艣wiatowe. Europ膮 przestali rz膮dzi膰 monarchowie, cho膰 przed demokracj膮, do kt贸rej wci膮偶 wszyscy d膮偶ymy, by艂y dyktatury i re偶imy totalitarne. W miejsce 艢wi臋tego Przymierza czy Ligi Narod贸w mamy ONZ, Uni臋 Europejsk膮 czy NATO. Nasi prapradziadkowie oraz ich potomkowie nie tylko masowo nauczyli si臋 czyta膰 i pisa膰, zacz臋li korzysta膰 ze znanej nam medycyny, polepszyli warunki sanitarne czy opanowali 艣wiat par膮 i elektryczno艣ci膮, ale po艂膮czyli ludzi za pomoc膮 komputer贸w i Internetu. Kto艣 powie:

鈥濵o偶e rzeczywi艣cie du偶o rzeczy wydarzy艂o si臋 w trakcie czy obok ich 偶ycia, ale sami moi przodkowie nic nie osi膮gn臋li, niczego po sobie warto艣ciowego nie zostawili鈥.

W贸wczas pozostaje tylko jedno do uzupe艂nienia: bez prapradziadk贸w nie by艂oby nas na 艣wiecie. Jak pisze Donna, czy kto艣 chce, czy nie chce, ka偶dy z nas mia艂 16 prapradziadk贸w (no, prawie ka偶dy). To oni ukszta艂towali 艣wiadomo艣膰 naszych pradziadk贸w, kt贸rych pocz臋li do 偶ycia, ci 鈥 dziadk贸w, dziadkowie 鈥 rodzic贸w, a偶 w ko艅cu rodzice 鈥 nas i nasze rodze艅stwo. Z pewno艣ci膮 偶yciorysy wi臋kszo艣ci z nich nie s膮 tak pasjonuj膮ce, aby nakr臋ci膰 o tym film czy napisa膰 ksi膮偶k臋, a nawet po艣wi臋ci膰 troch臋 miejsca na blogu. Czy偶 jednak wszyscy nie zas艂uguj膮 na wdzi臋czno艣膰, pami臋膰 i szacunek 鈥 za to, 偶e po prostu byli?

the post is also in English, click here

3 Komentarzy

  1. Donna

    Maciej,

    I had to use your „translate” link, but I enjoyed this and I’m glad you decided to join us in the fun. I especially enjoyed your final line – yes, they do deserve it!

    Donna

  2. Jasia

    I enjoyed your post Maciej! Thank you for playing along and sharing your family information. :-)

  3. Daniel Paczkowski

    Zauwa偶y艂em Pana w艣r贸d obserwator贸w mojego bloga i postanowi艂em tu zajrze膰. Bardzo zainteresowa艂a mnie cz臋艣膰 genealogiczna pa艅skiego bloga, interesuj膮co napisane notki i bardzo starannie opracowane.

    Chcia艂bym doda膰, bo by膰 mo偶e ta informacja Pana zainteresuje, 偶e m贸j 艣.p. dziadek Wojciech Tudor pochodzi艂 z miejscowo艣ci Cygany ko艂o Tarnobrzegu. Nie za wiele wiem o jego przodkach, ale dysponuj臋 kopi膮 metryki chrztu dziadka z parafii miechoci艅skiej. Wynika z niej, 偶e matk膮 chrzestn膮 dziadka (1919 rok) by艂a niejaka Maria Wilk. Niestety nic wi臋cej nie wiem o tej osobie.

Dodaj komentarz

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *